در این مقاله، سه آزمون فریدمن، کندال (W) و کوکران بررسی می شوند. این آزمون ها توزیع های چندین متغیر وابسته را ارزیابی می کنند.
آزمون های غیرپارامتریک چندین نمونه ی وابسته
آزمون فریدمن مشابه غیرپارامتریک آزمون طرح های اندازه های تکراری تک نمونه ای است.
آزمون فریدمن این فرض صفر را می آزماید که k متغیر وابسته از یک جامعه ی یکسان به دست می آید.
آماره ی فریدمن بر اساس رتبه های افراد محاسبه می شود.
معنی دار بودن این آزمون نشان دهنده ی این است که میانگین رتبه های چندین متغیر وابسته برابر نیستند.
اگر پژوهشگر بخواهد به مقایسه های زوجی میان رتبه ها بپردازد، می تواند از آزمون ویلکاکسون استفاده نماید و سپس روش اصلاح بن فرونی را با توجه به تعداد مقایسه ها جهت تعدیل آلفای اسمی به کار ببرد.
آزمون فریدمن برای مقایسه ی رتبه های تحصیلی یک گروه آزمودنی که تحت سه روش تدریس آموزش دیده اند و یا مقایسه ی عملکرد تحصیلی ترم اول، دوم و سوم یک گروه از دانشجویان مناسب است.
آزمون کندال (W) شکل بهنجار شده آماره ی آزمون فریدمن است.
آزمون کندال به عنوان ضریب توافق میان چندین داور در ارزیابی از چندین صفت، پدیده و یا آزمودنی تلقی می شود.
در آزمون کندال (W)، ارزیابی های هر داور در خصوص یک مجموعه از اشیاء یا افراد در یک ردیف (case) در محیط SPSS وارد می شود.
در نهایت، هر متغیر ساخته شده در محیط SPSS نتیجه ی ارزیابی های چندین داور در خصوص یک فرد یا یک ویژگی معین است.
در آزمون کندال، می توان وزن هر متغیر را از طریق میانگین رتبه هایی که داوران به آن فرد یا صفت داده اند نیز محاسبه نمود و برای مقاصد خاصی از آن استفاده کرد.
به طور مثال، فرض کنید قرار است تا ده فرد متخصص روحانی به عنوان داور اعتبار محتوای 50 ماده ی یک آزمون مذهبی را ارزیابی کنند.
از داوران خواسته می شود تا اهمیت و ارتباط هر یک از ماده های این آزمون را با دیدگاه های دینی بر یک طیف لیکرت از یک (کم اهمیت) تا پنج (با اهمیت) تعیین کنند.
ضریب توافق کندال علاوه بر میزان هماهنگی داوران در ارزیابی از این 50 ماده، امکان شناسایی و حذف ماده های با وزن پایین از لحاظ دیدگاه های دینی را نیز فراهم می کند.
به طور مثال، اگر ضریب توافق کندال در حدمطلوب و معنی داری واقع شود، می توان به حذف آن دسته از ماده هایی که میانگین رتبه های آن از حد معینی کمتر است، اقدام کرد، ضریب توافق کندال را می توان ضریب اعتبار محتوای یک آزمون نیز در نظر گرفت.
ادامه دارد ...
