آشنایی با مفاهیم پژوهش در انجام پایان نامه روانشناسی

مفاهیم کلی پژوهش: برخی از مفاهیم که در روند پژوهش کردن مانند علم ، یادگیری، داده، اطلاعات و دانش مورد نیاز است به طور اختصار در اینجا تعریف می شوند.

تلاش بشر برای فهم، یا درک بهتر جهان پیرامون خود براساس شواهد فیزیکی و تجربی قابل مشاهده و کشف روابط علی معلولی بین پدیده ها پایه ی علم را تشکیل می دهد.

تصور کنید یک گیاه شناس در طبیعت به دنبال گونه های مختلف گیاهی است و یک ستاره شناس در آسمان علت وجودی ستاره ها را جست و جو می کند.

یک متخصص کامپیوتر در زمینه ی هوش مصنوعی به دنبال نحوه ی عملکرد مغز انسان است .

اینها نمونه ی علوم قابل مشاهده در دنیای ما هستند. در مقابل علوم تجربی نیز وجود دارند.

برای مثال یک شیمی دان ضریب تغییرات و عکس العمل عناصر مختلف در دماهای مختلف را مورد بررسی ، تجزیه و تحلیل قرار می دهد که که حاصل تجربه است.

امادر کل می توان گفت همه این پژوهشگران مشاهدات و نتایج حاصل از کنجکاوی خود را پردازش و ثبت کرده و براساس آن یادگیری و درک بهتر از پدیده دها و حقایق حاصل خواهد شد.

دانش و یاد گیری به هم مرتبط و وابسته هستند. یادگیری، به فرآیند ایجاد تغییرات نسبتا پایدار در رفتاری که حاصل تجربه است، گفته می شود.

یادگیری در لغت به معنای کسب دانش و مهارت است.

یادگیری شامل دو زمینه ی چرایی و چگونگی کسب دانش می شود. یادگیری اساس دانش است.

بنابراین در یادگیری دو مفهوم دانستن چگونگی و چرایی Know-how و know-why را داریم که know how توانایی انجام فیزکی کارهاست و know why بر می گردد به علم و توانایی انباشته نمودن درک یک تجربه. یادگیری زمانی اتفاق می افتد که دانش کسب شده به عمل در آید و یک رفتار جدید را ایجاد کند .

برای آنکه بفهمیم یادگیری چیست ابتدا باید بفهمیم چه چیزی را یاد می گیریم. بنابر این یادگیذی از محتوای آن جدا نیست .

در مفهوم یادگیری محتوا ونحوه ی بکارگیری محتوا مد نظر است. به عبارت دیگر در مفهوم یادگیری، مفهوم به کارگرفتن آموخته ها مد نظر است.

برای انکه از چیستی محتوای یادگیری مطلع شویم باید چند مفهوم را به خوبی درک کنیم.

داده : داده، محصول مشاهده است ، مجموعه ای از اعداد و حروف ، سنبل ها علائم و نشانه هایی هستندکه معنی خاص ندارند و برای نشان دادن پدیده ها ، رخدادها و واقعیت ها استفاده می شوند.

داده ها تا زمانی که مورد پردازش قرار نگرفته باشند ارزشی ندارند.

اطلاعات: اطلاعات داده های پردازش شده اند .

پردازش داده ها به آنها مفهوم، قالب و ساختار می دهد و آنها را تبدیل به اطلاعات می کند.

در واقع داده های ساختمند را اطلاعات گویند. اطلاعات سودمند و از جنس پیام اند که به صورت مکتوب، دیداری و شنیداری و مفهومی نمود پیدا می کنند و دارای فرستنده وگیرنده است.

اطلاعات موجب تغییر در درک فرد می شود(درک پیام باعث تغییر فرد می شود). اطلاعات توصیفی برای اطلاعات سوالاتی برای چه؟ چگونه؟ چرا؟ است; اما در مورد چگونگی انجام کار چیزی نمی گوید.

دانش :

تفاوت ظریف بین اطلاعات ودانش در این است که اطلاعات چگونگی انجام یک عملی یا کاری را بیان نمیکند ، اما دانش این نحوه ی انجام کار مشخص شده را بیان می دارد .

دانش به دنبال پاسخ برای "چگونگی انجام عمل و کار " است . دانش در برگیرنده ی دستور العمل ها و راهنما ها ست.

دانش شامل know –how می شود. Know در دانش همان تصمیم را منجر می شود. این که مثلا یک سیستم کار می کند و این که چطور می توانیم با آن کار کنیم. مانند کار با یک وسیله ی جدید توسط دفترچه راهنمای آن . دانش باعث کنترل اشیا و سیستمها می شود . دانش از طریق تجربه افراد و سعی و خطا کسب می شود ; دانش در مورد چرایی صحبت نمیکند .

ویژگی های دانش :

دانش دارای ویژگی هایی است که عبارتند از: دانشی که در رابطه با ان در این نوشته صحبت می شود، عملی است.

این دانش، دانشی است که با اعمال و تصمیماتی که میگیریم ارزش ایجاد می کند.

تجربه به کارها ورویدادهایی بازمی گرددکه مربوط به گذشته است .

از طریق تجربه گذشته یک تصویر تاریخی از رویداد ها ایجاد می کنیم و با استفاده از آن تفسیر آینده را می بینیم و یاد میگیریم.

دانش یک حقیقت زمینی است و به اقدامات عملی باز می گردد و فارغ از مفاهیم خیالی است.

دانش معمولا خیلی پیچیده است و ابعاد مختلفی دارد اما این پیچدگی موجب بی ارزش شدن آن نمی شود.

دانش را می توان داوری کرد بنابراین در دانش قضاوت نیز وجود دارد و این قضاوت باعث می شود دانش را اصلاح کنیم .

دانش را می توان به یک نظام زنده تشبیه کرد که طی تعامل با محیط رشد می کند. در دانش قواعد سرانگشتی وجود دارد و از طریق این قواعد عمل می کند و خود فراگیری وجود دارد. از طریق این قواعد می توان سریعتر کار را انجام داد. دانش با ارزش ها توام است.

باورها و ارزشهای به افراد بر رفتار آن ها تاثیر می گذارد و رفتار افراد تحت تاثیر ارزش ها و باورهاست . دانش به نظام ارزشی ما مربوط است. انسانها باورهای متفاوتی دارند و براساس این باورها درک متفاوتی را در شرایط یکسان خواهند داشت . دانش نوعی دارایی سازمان به حساب می آید .

دانش از تجربه، سعی، خطا یا تجربه ی دیگران کسب می شود. مزیت رقابتی پایدار فقط با دانش حاحصل می شود.

کنترل :

نظارت بریک سیستم برای ایجاد عمل و اتفاقی که مطلوب و مورد نظر است کنترل سیستم نامیده می شود.

درک :

ادراک ، کسب و دریافت دانش را تسهیل می کند و به آن سرعت می بخشد . در واقع ادراک موجب درک دلایل می شود. در ادراک به دنبال جوای چرایی می رویم . پاسخ چرایی چیزی را پیدا می کنیم.

فرآیند ادراک یک چرخه ی رفت و برگشت با دانش داردئ وقتی چیزی را درک میکنیم به دانش آن چیز باز میگردیم و آن را اصلاح می کنیم، با دانش اصلاح شده دوباره به دنبال دلایل و چرایی می گردیم و این حلقه ادامه می یابد.

این دلایل هستند که داده را به اطلاعات و اطلاعات را به دانش وصل می کند.

مهندس و مهندسی :

کلمه ی مهندس از ریشه ی هندسه و به معنی محاسبه نشات می گیرد .

اما امروزه مهندسی و علوم مرتبط با آن مفهوم کلی تری به خود گرفته و تنها به معنی استخراج شده از کلمه هنرسه محددود نمی شود .

در حالت کلی می توان گفت مهندسی به تخصصی اطلاق می شود که در آن از محاسبات و روابط ریاضی برای بیان مسائل و حل انها استفاده می شود و پیاده سازی نتایج حاصل ، جنبه کاربردی دارد.

دانشمند : دانشمند کسی است که در یکی از شاخه های دانش چیره دست است .

دانشمندان آنچه را که هست و وجود دارد کشف می کند.

هدف دانشمندان شناخت پدیده هاست در حالی که مهندسین سعی در طراحی و تولید ابزار، تجهیزات یا روش ها و فرآیندها و بهینه سازی آنها دارند و در واقع آنچه را که وجود ندارد و بوجود آمدن آن اثری در زندگی انسان می گذارد را طراحی و ایجاد می کنند.