انتخاب نمونه در روش پژوهش تجربی

انتخاب نمونه در روش پژوهش تجربی

معمولا در پژوهش های تجربی از نمونه هایی استفاده می شود که نسب به مداخله های آزمایشی حساس باشند. به طور مثال، اگر قرار است موثر بودن مداخله ی شناخت درمانی را در کاهش...

چرخش عامل ها در تحلیل عاملی Factor Rotation

چرخش عامل ها در تحلیل عاملی Factor Rotation

تمامی محموله های بدست آمده از محموله های اولیه، با یک تبدیل متعامد، توانایی یکسان برای تولید دوباره ماتریس کواریانس (یا همبستگی) دارند. از جبر ماتریس ها می دانیم که یک تبدیل متعامد به...

تفاوت آزمون های ناپارامتریک و پارامتریک در spss

تفاوت آزمون های ناپارامتریک و پارامتریک در spss

مهم ترین وجه تمایز آزمون های پارامتریک و غیرپارامتریک، در نوع داده ها و پیش فرض های زیر بنایی آن ها است؛ به بیان ساده می توان گفت از آزمون های پارامتریک استفاده می...

داده های از دست رفته در spss

داده های از دست رفته در spss

داده های از دست رفته: وفتی مشغول تحقیق ، به ویژه بر روی انسان ها هستید ، به ندرت ممکن است داده های کاملی از هر نفر به دست بیاورید .

مقایسات مستقل یا contrast در spss

مقایسات مستقل یا contrast در spss

از مقایسات (contrast) چند گانه ای نظیر «توکی»، «دانکن»، «دانت»، «شِفِه» و ... زمانی استفاده می شود که فقط مقایسۀ سادۀ کلیه ترکیبات دوگانۀ ممکن، مورد نظر باشد.

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss به شما امکان می دهد میانگین نمره های یک متغیر پیوسته را در کنار مقادیر مختلف یک متغیر طبقه ای را بررسی کنید.

مثال برای نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

مثال برای نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

در نرم افزار spss متغیری به نام DCommunicayion و با «برچسب» (lable)، Disconnected Communication ایجاد کرده و داده های فوق را در آن تایپ کنید، شکل 28-2.

آموزش آزمون جدول توافقی در spss

آموزش آزمون جدول توافقی در spss

برای مطالعه توصیفی داده های چند متغیرۀ «گسسته» (Discrete) از جداول چند بعدی که به «جداول توافقی» (contingency) موسوم است استفاده می کنیم. با استفاده از جداول توافقی می توانیم مقادیر مربوط به «معیارهای...

نحوه کشیدن و رسم نمودار دایره ای در spss

نحوه کشیدن و رسم نمودار دایره ای در spss

وقتی به دلایلی نتوانیم داده ها را به صورت «کمی» مشخص کنیم، مثلا در مورد منابع انرژی که به رده های زغال، گاز طبیعی، نفت خام و غیره تقسیم می شود، باز هم نمایش...

نکاتی درباره ضرایب همبستگی در spss

نکاتی درباره ضرایب همبستگی در spss

ضرایب همبستگی (مثل همبستگی گشتاوری پیرسون ) خلاصه ای از جهت و نیرومندی رابطه خطی دو متغیر را فراهم می کنند.

آزمون اثرهای بین موردی در spss

آزمون اثرهای بین موردی در spss

در محیط نرم افزاری SPSS به «طرح بلوک تصادفی» (Random block design)، اصطلاحا «اثرهای بین موردی» (between- subjects effects) گفته می شود.

رسم نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

رسم نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

یک نمایش «ساقه و برگ» (stem and leaf) اطلاعاتی راجع به الگوی مشاهدات در یک آرایه از داده ها فراهم نموده و به کشف تمرکز یا خوشه ای بودن مقادیر خاص داده ها کمک...

موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم با مثال (مطلب روانشناسی با منبع)

موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم با مثال (مطلب روانشناسی با منبع)

 تونی ویگرام علاوه بر تدریس در دانشگاه آلبورگ دانمارک، در انگلستان به حرفه موسیقی درمانی مشغول است. او در این کشور با کودکان مبتلا...

اهداف موسیقی درمانی در روانشناسی

اهداف موسیقی درمانی در روانشناسی

از جمله اهداف موسیقی درمانی اثرات هیجانی آن است.

فنون موسیقی درمانی در روانشناسی

فنون موسیقی درمانی در روانشناسی

 یادگیری نحوه نواختن ابزار موسیقی، تمرینی عالی در زمینه موسیقی است تا از این طریق توانایی های حرکتی و مکانیکی را در افراد سست...

موسیقی درمانی در پزشکی (مطلب با ذکر منبع)

موسیقی درمانی در پزشکی (مطلب با ذکر منبع)

موسیقی از راه گوش وارد بدن می شود و استخوانها مثل چنگال در حال ارتعاش، از خود آهنگ تولید می کنند.

مدل ها و روش های موسیقی درمانی در روانشناسی

مدل ها و روش های موسیقی درمانی در روانشناسی

تاکنون روش های موسیقی درمانی به صورت منظم و طبقه بندی شده ارائه نشده اند. این روشها شامل موارد زیر می شوند:

تکنیک های استفاده از موسیقی درمانی در روانشناسی

تکنیک های استفاده از موسیقی درمانی در روانشناسی

 ۱. استفاده از سکوت اگر قطعه ای موسیقی را بشناسیم، زمانی که قطع می شود، متوجه می شویم.

تاریخچه موسیقی درمانی در روانشناسی

تاریخچه موسیقی درمانی در روانشناسی

تاریخچه موسیقی درمانی در جایگاه حرفه ای مراقبتی و درمانی چیست؟ ایده کاربرد موسیقی برای شفابخشی که روی سلامتی و رفتار تأثیر می گذارد،...

موسیقی درمانی نوزادان در روانشناسی

موسیقی درمانی نوزادان در روانشناسی

 نتایج موثر موسیقی درمانی باعث شدند ایمان بسیاری از متخصصان، مانند دکتر فرد شوارتز ، به موسیقی و ارزش های آن در نوزدان تقویت...

اهمیت قصه گویی در رشد اخلاقی کودکان

اهمیت قصه گویی در رشد اخلاقی کودکان

 برخی اندیشمندان قصه گویی را شیوه ای طبیعی برای ساختن جهان میدانند.

روانشناسی قصه گویی و داستان کودک

روانشناسی قصه گویی و داستان کودک

روش های قصه درمانی برای درک رفتار انسان طی سالهای اخیر در حوزه های مختلف روانشناسی فراگیر شده است.

تاثیر قصه ها بر ذهن کودکان

تاثیر قصه ها بر ذهن کودکان

 اکثر مادر کودکی های خود روزهایی را به یاد می آوریم که بزرگترها برای سرگرم کردن و یا کوتاه نمودن شب های بلند زمستان...

اثر داستان و قصه گویی بر مغز کودکان

اثر داستان و قصه گویی بر مغز کودکان

 بسیاری از روانشناسان معتقدند گفتن قصه در تکامل مغز نوزادان نقش مهمی را ایفا می کند و می توان آن را به دوره دوم...

اختلال استرس پس ازسانحه و ملاک های آن

اختلال استرس پس ازسانحه و ملاک های آن

هنگامی که پس از تجربه یک رویداد آسیب زا، علائم استرس به مدت بیش از یک ماه ادامه پیدا می کند، ممکن است فرد...

مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه

مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه

 قبل از توصیف مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه، بررسی ماهیت در جاماندگی، پایش تهدید و رفتارهای خودتنظیمی غیرانطباقی تشکیل دهنده سندرم شناختی...

مراحل پروپوزال نویسی چیست؟ از صفر تا صد

مراحل پروپوزال نویسی چیست؟ اگر می خواهید با روش نوشتن پروپوزال از صفر تا صد آشنا شوید با ما در خواندن این مقاله همراه شوید.

 راهنمای پروپوزال نویسی :

پروپوزال یا طرح تحقیق، نقشه و ساختار پژوهش برای دستیابی به پاسخ پرسش های پایان نامه است.

این نقشه که یک طرحواره و یا برنامه کلی است، چکیده آنچه را که پژوهشگر از تدوین عنوان، بیان مسئله و ضرورت تحقیق نوشتن فرضیه ها و کاربرد های عملیاتی آنها تا تحلیل نهایی داده ها باید انجام دهد در بر می گیرد.

تشریح ساختار پایان نامه یکی از مهم ترین و در عین حال مشکل ترین بحث های انجام یک تحقیق علمی است.

نوشتن یک پروپوزال خوب بسیار مهم است، چون برای محقق، حکم سرمشق را دارد؛ یعنی هر آنچه را محقق در پروپوزال تدوین و تنظیم نموده است در مرحله اجرا بایستی دقیقا اعمال و پیاده سازد.

بنابراین بدیهی است اگر محقق پروپوزال خود را اشتباه طرح کرده باشد در بخش اجرای تحقیق نیز هر چند هم صحیح عمل نموده باشد، نهایتا تحقیق او اشتباه خواهد بود، چرا که طرحی غلط را به درستی اجراء نموده است که بالطبع نتیجه ای غلط خواهد داشت.

بدیهی است که اگر محقق پروپوزال را درست و صحیح تدوین نماید، بدین معنا نخواهد بود که در بخش اجرا هم حتما درست عمل نموده بلکه می توان گفت گام اول را صحیح برداشته است.

 

طرح تحقیق و اصول نگارش آن

طرح تحقیق در واقع نقشه انجام تحقیق و راهنمای محقق برای عملیاتی کردن و اجرای تحقیق می باشد، فرد محقق در طرح تحقیق بعد از عنوان تحقیق به بررسی بیان مسأله، اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، فرضیه ها و سوالات تحقیق، و روش های اجرایی آن می پردازد.

مراحل نگارش طرح تحقیق :

مقدمه

مقدمه شمای کلی چکیده ای از کل طرح تحقیق است، نگارنده از این طریق می خواهد خواننده را با مبانی و کلیات موضوع تحقیق مورد نظر خود آشنا کند.

مقدمه نباید بیش از حد طولانی و در برگیرنده مطالب حاشیه ای و غیر مرتبط باشد به عبارت دیگر مقدمه به تاریخچه کلی تحقیق اشاره می کند.

بطوریکه هر کس با خواندن مقدمه بتواند درک کند که پژوهشگر قصد انجام چه تحقیق را دارد.

 

بیان مسأله

در ابتدا باید خاطر نشان ساخت که در بیان مسئله به موارد زیر توجه می شود:

1-تعریف مسئله

2-بررسی وضع موجود

3-دور نمای آینده

4-بیان مسأله مورد نظر محقق بصورت جمله خبری یا سوالی.

پس پژوهش با قصد پاسخگویی و راه حل یابی برای یک مسأله اصلی که در قالب یک پرسش بیان می شود، انجام می گیرد.

در بیان مسأله محقق دارای اهداف کلی به شرح ذیل است:

الف- با ارائه شواهدی نشان می دهد که در جامعه مورد نظر او مسأله وجود دارد و لازم است در زمینه مسأله مورد نظر تحقیق شود. نشانه های وجود مسأله باید مستدل باشد.

ب-روشن ساختن مسأله، برای این کار پژوهشگر مسأله را در قالب سوال پژوهشی مطرح می کند، بطوریکه هم متغیر های مسأله شناسانده می شوند و هم قلمرو پژوهش معین می گردد.

ج-مسأله یا موضوع پژوهش باید شامل توضیح روشن، صریح، قاطع و مختصری از آنچه پژوهشگر واقعا قصد انجام، بررسی یا تعیین آنرا دارد، باشد و شناختی دقیق و واضح را از زمینه پژوهش ارائه کند.

د-مسأله یا موضوع پژوهش می تواند به صورت خبری یا سوال باشد.

ه-پس در مجموع، بیان موضوع تحقیق در واقع همان طرح مسأله تحقیق در قالبی روشن و دقیق بر اساس ظوبط و معیار های علمی است.

 

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

در این قسمت محقق باید تعیین کند که مطالعه مسأله مدنظر وی از چه اهمیتی (از لحاظ تئوریک یا کاربردی و یا هردوی آن) برخوردار است.

یعنی انجام تحقیق مورد نظر کدام مشکل را حل خواهد کرد و اگر تحقیق انجام نگیرد چه صدمه ای متوجه کل جامعه یا بخشی از جامعه خواهد شد و چه کسانی از نتایج پژوهش استفاده خواهند کرد و چه استفاده ای خواهد شد و اگر این تحقیق انجام نگیرد چه صدمه ای متوجه کل جامعه یا بخشی از جامعه خواهد شد و چه کسانی از نتایج پژوهش استفاده خواهند کرد و چه استفاده ای خواهد شد و اگر این پژوهش به انجام نرسد، چه کسانی زیان خواهند دید و چه زیانی متوجه آنان می باشد.

در این بند بایستی دلایل پرداختن چنین پژوهشی یا اهمیت موضوع آن با توجه به معیار هایی نظیر توسعه و پیشرفت کشور، صرفه جویی در هزینه ها، گسترش دانش، بهبود روش ها، حل مشکلات کشور و نظایر آن به اثبات رسد. به طور خلاصه تأکید محقق بر روی کاربرد نتایج تحقیق با توجه به این سوال می باشد:

1- چرا انجام آن تحقیق ضرورت دارد؟

2- انجام این تحقیق دارای چه ارزشی است؟

3- نتایج حاصل از آن به چه کار می آید.

5-تعریف واژگان و اصطلاحات تحقیق در بعضی از فرم های تعریف شده در خصوص طرح تحقیق از نگارنده خواسته می شود که واژگان و اصطلاحات تحقیق را تعریف نمایند و این موضوع متفاوت از تعاریف نظری و عملیاتی متغیر های تحقیق می باشند، زیرا در بخش تعریف نظری و عملیاتی متغیر ها عمدتا به تعریف متغیر هایی که در فرضیه های تحقیق مطرح شده و قرار است مورد سنجش قرار بگیرند، پرداخته می شوند و اما در بخش تعریف واژگان و اصطلاحات منظور کلیه واژه های مطرح شده در تحقیق مدنظر است.

در این بند کلیه ی واژه ها و اصطلاحاتی که احتمالا مبهم و نامفهوم باشند یا برای پژوهشگرمفهوم خاصی دارند یا منظور پژوهشگر از کاربرد آنها منظور خاصی است، بایدتعریف شوند. در این قسمت معمولا هم اصطلاحات علمی و فنی تشریح می شوند و هم واژه ها و اصطلاحاتی که هر چند معمولی هستند ولی در طرح مورد نظر از آنها استفاده می شود.

6-چارچوب نظری تحقیق به طور کلی می توان گفت چارچوب نظری پایه ای است که تمام طرح و پروژه تحقیقاتی بر روی آن قرار داده می شود. معمولا چارچوب نظری بر اساس مبانی نظری (نظریه های صاحب نظران)، کارهای تحقیقاتی پیشین ودانش و تجربه محقق تنظیم می گردد. حال در ذیل به این موارد به صورت مجزا پرداخته می شود.

 

 

مبانی نظری تحقیق

محققین بعضیاز رشته ها باید به مکاتب و یا نظریه پردازانی که در ارتباط با موضوع تحقیق آنها نظریه پردازی کرده اند، رجوع کنند و از نظریات آنها برای ایده گرفتن و تکمیل تحقیق خود استفاده کنند.

از اینرو شناخت نظریات صاحب نظران در ساخت فرضیه های تحقیق نیز به محقق کمک می کند.

مروری بر ادبیات گذشته (ذکر پیشینه تحقیق) دستیابی به منشأ و مبدأ هر پدیده اجتماعی کمک می کند که پژوهشگر، موضوع مورد مطالعه را بهتر بشناسد.

خصلت تجربی علم ایجاب می کند که بدانیم قبل از تحقیق ما، چه مطالعات علمی در این خصوص در داخل و خارج از کشور انجام گرفته و ما می توانیم چه چیزی را به دستاورد های دیگران اضافه کنیم. پس به طور کلی استفاده از مطالعات گذشته سبب غنای بیشتر تحقیق، جلوگیری از تکرار انجام کار در نهایت استفاده از تحقیقات گذشته در فرضیه سازی و .... می شود.

لازم به توضیح می باشد که در حین اجرای تحقیق، محقق با مطالعه مفهوم و مختصات موضوع، ادبیات گذشته، مبانی نظری تحقیق و همچنین دانسته های خود، مدل نظزی تحقیق (مدل مفهومی) را تهیه می کند.

 

اهداف پژوهش هدف پژوهش باید آنچه را که در نهایت و پس از انجام پژوهش حاصل خواهد شد، نشان دهد، هدف یا هدف های پژوهش باید هدف های اصلی پژوهش را مشخص کنند و قابل سنجش و ارزیابی، روشن، قابل درک و قابل حصول باشند. محقق می تواند در نوشتن اهداف تحقیق آنها را به دو دسته ی هدف کلی و اهداف جزئی تقسیم نمایند:

 

  هدف کلی

هدف کلی منظور و مقصود نهایی پژوهش است که مستقیما از مساله پژوهش مشتق می شوند. در واقع بعضی اوقات هدف کلی، همان عنوان موضوع تحقیق است. بدین ترتیب هدف کلی معلوم می دارد پژوهش چه چیزی را دنبال می کند و یا قصد تعیین آنرادارد .

  اهداف ویژه یا جزئی

اهداف ویژه تحقیق اصولا از مساله پژوهش و اهداف کلی آن نشات می گیرد. محقق با بیان این اهداف دقیقا تصریح می کند که در این تحقیق، چه انجام می شود و چه انجام نمی شود.

اهداف ویژه نشان می دهد که تحقیق جنبه توصیفی دارد و به بررسی وضع موجود می پردازد.

بدین ترتیب محقق با بیان اهداف جزئی دقیقا مشخص می کند که چه متغیر هایی مورد آزمون قرار می گیرد.

بدین ترتیب اهداف ویژه هم مسیر حرکت تحقیق را مشخص می کند و هم ملاک های عینی را برای ارزشیابی تحقیق را بدست می دهند .

 

سوال فرضیه پژوهش

معمولا در فرم های طرح تحقیق از افراد محقق خواسته می شود که یا فرضیه (فرضیات) تحقیق را بیان کنند و یا آنرا به صورت جملات سوالی بیان نمایند.

در ابتدا لازم به توضیح است که موضوع پژوهش جهت کلی مطالعه را نشان می دهد فرضیه یا سوال پژوهش به تفصیل و با دقت، جهت کار را روشن می کند.

سوال پژوهش نیز بیان کننده پرسش اصلی است که پژوهشگران در طول کار خود به دنبال پاسخ به آن هستند.

فرضیه پاسخ اولیه پژوهشگر به مساله یا موضوع پژوهش است که باید قابل سنجش و آزمایش باشد.

معمولا در موارد زیر بر حسب نوع تحقیق از سوال یا فرضیه استفاده می شود:

- در تحقیقاتی که جنبه اکتشافی دارند از سوال یا سوالات پژوهشی استفاده می شود.

- در تحقیقاتی که جنبه توصیفی دارند نیز از سوال پژوهشی استفاده می شود و اما گاهی اوقات از فرضیه نیز استفاده می گردد.

- در تحقیقاتی که جنبه تحلیلی دارند، معمولا سوال پژوهشی و فرضیه با هم مطرح می شوند.

در چنین مواردی برخی از پژوهش ها دارای فرضیه هستند در حالیکه برخی دیگر به جای فرضیه، سوال پژوهشی دارند. در هر دو مورد بهتر است ابتدا یک فرضیه یا سوال کلی مطرح و سپس چند فرضیه یا سوال جزئی، نوشته شود.

 

سوالات پژوهش

سوال پژوهشی همان پرسش علمی و عقلانی می باشد که برای محقق مطرح می گردد .

ویژگی های سوالات پژوهشی:

1. سوال پژوهش باید طوری بیان شود که قلمرو پژوهش را محدود نماید.

2. بهتر است سوال پژوهشی طوری مطرح شود که پاسخ مختصر بدان به صورت «بلی» یا «خیر» باشد.

3. در طرح سوال، متغیر ها (ویژگی های) مورد مطالعه را باید طوری انتخاب نمود که بتوان آنها را تعریف کرد و اندازه گرفت.

4. در تحقیق های دو متغیری، سوال پژوهشی باید رابطه دو متغیر را مورد سوال قرار دهد.

5. در تحقیقاتی که میزان یک صفت، ویژگی و خصیصه را دو گروه و بیشتر مورد مقایسه قرار می دهد، سوال پژوهشی به صورت وجود تفاوت بیان می شود .

 


 

Go to top
زوم تک
دوشنبه 3 مهر 1396.
امروز