انتخاب نمونه در روش پژوهش تجربی

انتخاب نمونه در روش پژوهش تجربی

معمولا در پژوهش های تجربی از نمونه هایی استفاده می شود که نسب به مداخله های آزمایشی حساس باشند. به طور مثال، اگر قرار است موثر بودن مداخله ی شناخت درمانی را در کاهش...

چرخش عامل ها در تحلیل عاملی Factor Rotation

چرخش عامل ها در تحلیل عاملی Factor Rotation

تمامی محموله های بدست آمده از محموله های اولیه، با یک تبدیل متعامد، توانایی یکسان برای تولید دوباره ماتریس کواریانس (یا همبستگی) دارند. از جبر ماتریس ها می دانیم که یک تبدیل متعامد به...

تفاوت آزمون های ناپارامتریک و پارامتریک در spss

تفاوت آزمون های ناپارامتریک و پارامتریک در spss

مهم ترین وجه تمایز آزمون های پارامتریک و غیرپارامتریک، در نوع داده ها و پیش فرض های زیر بنایی آن ها است؛ به بیان ساده می توان گفت از آزمون های پارامتریک استفاده می...

داده های از دست رفته در spss

داده های از دست رفته در spss

داده های از دست رفته: وفتی مشغول تحقیق ، به ویژه بر روی انسان ها هستید ، به ندرت ممکن است داده های کاملی از هر نفر به دست بیاورید .

مقایسات مستقل یا contrast در spss

مقایسات مستقل یا contrast در spss

از مقایسات (contrast) چند گانه ای نظیر «توکی»، «دانکن»، «دانت»، «شِفِه» و ... زمانی استفاده می شود که فقط مقایسۀ سادۀ کلیه ترکیبات دوگانۀ ممکن، مورد نظر باشد.

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss

نمودار خطی در تحلیل آماری پایان نامه با spss به شما امکان می دهد میانگین نمره های یک متغیر پیوسته را در کنار مقادیر مختلف یک متغیر طبقه ای را بررسی کنید.

مثال برای نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

مثال برای نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

در نرم افزار spss متغیری به نام DCommunicayion و با «برچسب» (lable)، Disconnected Communication ایجاد کرده و داده های فوق را در آن تایپ کنید، شکل 28-2.

آموزش آزمون جدول توافقی در spss

آموزش آزمون جدول توافقی در spss

برای مطالعه توصیفی داده های چند متغیرۀ «گسسته» (Discrete) از جداول چند بعدی که به «جداول توافقی» (contingency) موسوم است استفاده می کنیم. با استفاده از جداول توافقی می توانیم مقادیر مربوط به «معیارهای...

نحوه کشیدن و رسم نمودار دایره ای در spss

نحوه کشیدن و رسم نمودار دایره ای در spss

وقتی به دلایلی نتوانیم داده ها را به صورت «کمی» مشخص کنیم، مثلا در مورد منابع انرژی که به رده های زغال، گاز طبیعی، نفت خام و غیره تقسیم می شود، باز هم نمایش...

نکاتی درباره ضرایب همبستگی در spss

نکاتی درباره ضرایب همبستگی در spss

ضرایب همبستگی (مثل همبستگی گشتاوری پیرسون ) خلاصه ای از جهت و نیرومندی رابطه خطی دو متغیر را فراهم می کنند.

آزمون اثرهای بین موردی در spss

آزمون اثرهای بین موردی در spss

در محیط نرم افزاری SPSS به «طرح بلوک تصادفی» (Random block design)، اصطلاحا «اثرهای بین موردی» (between- subjects effects) گفته می شود.

رسم نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

رسم نمودار ساقه و برگ stem and leaf در spss

یک نمایش «ساقه و برگ» (stem and leaf) اطلاعاتی راجع به الگوی مشاهدات در یک آرایه از داده ها فراهم نموده و به کشف تمرکز یا خوشه ای بودن مقادیر خاص داده ها کمک...

موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم با مثال (مطلب روانشناسی با منبع)

موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم با مثال (مطلب روانشناسی با منبع)

 تونی ویگرام علاوه بر تدریس در دانشگاه آلبورگ دانمارک، در انگلستان به حرفه موسیقی درمانی مشغول است. او در این کشور با کودکان مبتلا...

اهداف موسیقی درمانی در روانشناسی

اهداف موسیقی درمانی در روانشناسی

از جمله اهداف موسیقی درمانی اثرات هیجانی آن است.

فنون موسیقی درمانی در روانشناسی

فنون موسیقی درمانی در روانشناسی

 یادگیری نحوه نواختن ابزار موسیقی، تمرینی عالی در زمینه موسیقی است تا از این طریق توانایی های حرکتی و مکانیکی را در افراد سست...

موسیقی درمانی در پزشکی (مطلب با ذکر منبع)

موسیقی درمانی در پزشکی (مطلب با ذکر منبع)

موسیقی از راه گوش وارد بدن می شود و استخوانها مثل چنگال در حال ارتعاش، از خود آهنگ تولید می کنند.

مدل ها و روش های موسیقی درمانی در روانشناسی

مدل ها و روش های موسیقی درمانی در روانشناسی

تاکنون روش های موسیقی درمانی به صورت منظم و طبقه بندی شده ارائه نشده اند. این روشها شامل موارد زیر می شوند:

تکنیک های استفاده از موسیقی درمانی در روانشناسی

تکنیک های استفاده از موسیقی درمانی در روانشناسی

 ۱. استفاده از سکوت اگر قطعه ای موسیقی را بشناسیم، زمانی که قطع می شود، متوجه می شویم.

تاریخچه موسیقی درمانی در روانشناسی

تاریخچه موسیقی درمانی در روانشناسی

تاریخچه موسیقی درمانی در جایگاه حرفه ای مراقبتی و درمانی چیست؟ ایده کاربرد موسیقی برای شفابخشی که روی سلامتی و رفتار تأثیر می گذارد،...

موسیقی درمانی نوزادان در روانشناسی

موسیقی درمانی نوزادان در روانشناسی

 نتایج موثر موسیقی درمانی باعث شدند ایمان بسیاری از متخصصان، مانند دکتر فرد شوارتز ، به موسیقی و ارزش های آن در نوزدان تقویت...

اهمیت قصه گویی در رشد اخلاقی کودکان

اهمیت قصه گویی در رشد اخلاقی کودکان

 برخی اندیشمندان قصه گویی را شیوه ای طبیعی برای ساختن جهان میدانند.

روانشناسی قصه گویی و داستان کودک

روانشناسی قصه گویی و داستان کودک

روش های قصه درمانی برای درک رفتار انسان طی سالهای اخیر در حوزه های مختلف روانشناسی فراگیر شده است.

تاثیر قصه ها بر ذهن کودکان

تاثیر قصه ها بر ذهن کودکان

 اکثر مادر کودکی های خود روزهایی را به یاد می آوریم که بزرگترها برای سرگرم کردن و یا کوتاه نمودن شب های بلند زمستان...

اثر داستان و قصه گویی بر مغز کودکان

اثر داستان و قصه گویی بر مغز کودکان

 بسیاری از روانشناسان معتقدند گفتن قصه در تکامل مغز نوزادان نقش مهمی را ایفا می کند و می توان آن را به دوره دوم...

اختلال استرس پس ازسانحه و ملاک های آن

اختلال استرس پس ازسانحه و ملاک های آن

هنگامی که پس از تجربه یک رویداد آسیب زا، علائم استرس به مدت بیش از یک ماه ادامه پیدا می کند، ممکن است فرد...

مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه

مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه

 قبل از توصیف مدل فراشناختی اختلال استرس پس از سانحه، بررسی ماهیت در جاماندگی، پایش تهدید و رفتارهای خودتنظیمی غیرانطباقی تشکیل دهنده سندرم شناختی...

این مقاله برای آموزش آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در spss و همراه با مثال نوشته شده است و نمونه کاملی برای آموزش است.

تحلیل واریانس دو طرفه

پیشگفتار :

در آمار تحلیل واریانس، که تکنیک های اولیه آن توسط فیشر توسعه پیدا کرده است و بعضا بنام تحلیل واریانس فیشر شناخته می شود، مجموعه ای از مدل های آماری و روندهای وابسته به آنها می باشد.

در یک تقسیم بندی، این مدل ها سه گروه می باشند که شامل: مدل های تاثیرات مثبت، مدل های تاثیرات تصادفی و مدل های اثر ترکیبی (که هر دو مدل های اول و دوم را شامل می شود) است، که با توجه به طبیعت داده ها و اهداف تحقیق مورد استفاده قرار می گیرند.

به طور کلی تحلیل واریانس، میانگین ها را با استفاده از تخمین های واریانس با هم مقایسه می کند که در واقع مربوط به تغییر پذیری بین گروهها و درون گروهها است.

این تکنیک آماری جهت بررسی تفاوت هایی که بین ارزش متوسط یا میانگین چندین گروه وجود دارد، مورد استفاده قرار می گیرد.

با این تکنیک، متغیر وابسته (یا متغیرهای وابسته) که در برخی از مطالعات از آن به عنوان متغیر پاسخ نیز طبیعتا پیوسته است نام برده می شود. در حالی که متغیرهای گروه بندی شده مستقل، عامل یا فاکتور که بعضا بصورت پیشگویی کننده در مدل ظاهر می شوند، رسته ای می باشند.

در یک تقسیم بندی کلی می توان چندین نوع (طرح یا مدل) تحلیل واریانس را بسته به تعداد متغیرهای مستقل و شیوه ای که آنها برای آزمودنی ها (گروهها) به کار برده می شوند، و بعضا تعداد متغیر های وابسته مورد استفاده در مدل در نظر گرفت که در مجموع با استفاده از این روشها، (طرح تحلیل واریانس تک طرفه، دو طرفه، مختلط و چندگانه یا چند متغیره) رابطه یک یا چند عامل، با یک متغیر وابسته (تحلیل واریانس یک متغیره) و یا چند متغیر وابسته (تحلیل واریانس چند متغیره) ارزیابی می شوند.

مقدمه :

تحلیل واریانس که به آن ANOVA یا F نیز می گویند، یکی از تکنیک های آماری موثر و پرکاربرد در تحقیقات اقتصادی، اجتماعی، علوم تربیتی، روانشناسی، مدیریت و حتی کشاورزی، بیولوژی و غیره است.

زمانی که محقق بخواهد به بررسی تفاوت میانگین های بیش از دو جامعه بپردازد، بکارگیری آزمون هایی همچون T امکانپذیر نخواهد بود. برای این منظور در اینگونه تحقیقات از روش تحلیل واریانس یا آزمون F استفاده می گردد.

تحلیل واریانس در واقع روشی برای آزمایش تفاوت بین گروه های مختلف داده ها یا نمونه هاست. این روش کل واریانس موجود در یک مجموعه از داده ها را به دو بخش تقسیم می کند.

بخشی از این واریانس ممکن است به خاطر شانس و تصادف باشد و بخش دیگر ممکن است ناشی از دلایل یا عوامل خاصی باشد. از طرف دیگر واریانس موجود ممکن است ناشی از تفاوت بین گروه های مورد مطالعه و یا بخاطر تفاوت موجود در درون نمونه ها حادث شده باشد.

بنابراین ANOVA به عنوان یک روش تحلیل، با بررسی مجموع این تفاوت ها به تبیین پدیده مورد نظر می پردازد. تحلیل واریانس یک طرفه و دو طرفه دو شکل اصلی تحلیل واریانس محسوب می شوند (فرگوسن و تاکانه؛ ترجمه دلاور و نقشبندی، 1387).

در تحلیل واریانس یک طرفه، میانگین مقادیر یک متغیر کمی را در گروههای مختلف آزمون می کنیم. همجنین در تحلیل واریانس یک طرفه یک متغیر عامل دخالت دارد و تاثیرات آن را بر روی متغیر وابسته بررسی می کنیم. در تحلیل وارانس دو طرفه، هنگامی که گروه بندی مشاهدات به وسیله دو متغیر عامل انجام شده است مورد استفاده قرار می گیرد(سرمد و همکاران، 1389).

در پژوهش حاضر تحلیل واریانس دوطرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

 

تحلیل واریانس دو طرفه :

تحلیل واریانس دو طرفه یا تحلیل واریانس عاملی نسخه گسترده تر تحلیل واریانس یک طرفه یا تک عاملی محسوب می شود. در این نوع آزمون می توان از دو یا چند متغیر مستقل استفاده کرد.

معمولا تحلیل واریانس دو طرفه در تحقیقات تجربی استفاده می شود که در آن تحقیقات هر عامل از یک جفت تشکیل شده باشد و با جفت های عامل دیگر جور باشد. این امر به محقق کمک می کند تا بتواند تک تک متغیر ها را بررسی کند و هم تاثیر متغیرها بر یکدیگر را مورد ارزیابی قرار دهد. مدل های عاملی معمولا با نام فاکتورها یا تعداد سطح فاکتورها نامگذاری می شوند (پاشا شریفی و نجفی زند،1380).

تحلیل واریانس دو طرفه به ما این امکان را می دهد تاثیر دو متغیر مستقل را بر یک متغیر وابسته آزمون کنیم. مزیت استفاده از تحلیل واریانس دو طرفه این است که می توانیم اثر اصلی را برای هر متغیر مستقل آزمون کنیم و همچنین احتمال اثر تعامل را بررسی کنیم.

اثر تعامل هنگامی رخ می دهد که تاثیر یک متغیر مستقل بر متغیر وابسته بستگی به سطحی از متغیر مستقل دوم داشته باشد- یعنی وقتی تاثیر یک متغیر مستقل تحت تاثیر متغیر دیگر باشد، برای مثال وقتی فکر می کنید که خوش بینی متناسب با سن افزایش می یابد، اما فقط برای مردان. این روش اثرات اصلی را نیز آزمون می کند- یعنی تاثیر کلی هر متغیر مستقل (مثل، جنس، سن).

دو نوع آنوای دو طرفه وجود دارد. آنوای دو طرفه بین گروهی(وقتی گروهها متفاوت هستند) و انوای با اندازه گیری های مکرر (وقتی افراد ثابت در بیش از یک موقعیت آزمون می شوند ) (پلنت؛ ترجمه کاکاوند، 1389). در این پژوهش به بررسی تحلیل واریانس دو طرفه بین گروهی پرداخته می شود.

بنابراین در تحلیل واریانس دو طرفه بین گروهی آنچه نیاز دارید:

سه متغیر:

دو متغیر مستقل طبقه ای (مثلا جنسیت: مردان /زنان، گروه سنی: جوان، میانسال و پیر)

یک متغیر وابسته پیوسته (مثلا مجموع نمره خوش بینی).

 

بنیانگذاران آزمون : اصول کلی تحلیل واریانس ابتدا توسط سر رونالد فیشر در سال 1919 ابداع شد. و سپس جزییات آن توسط سایر آمار دانان تکمیل شد(فرگوسن و تاکانه؛ ترجمه دلاور و نقشبندی، 1387).

 

نوع آزمون تحلیل واریانس دو طرفه :

آزمون تحلیل واریانس دو طرفه جزء آزمون های پارامتریک محسوب می شود دلایل آن به شرح زیر می باشد:

1. هر یک از موارد مشاهده شده مستقل است، یعنی اینکه انتخاب یک مورد به انتخاب مورد دیگری وابسته نیست.

2. واریانس نمونه ها برابر یا تقریبا برابر است.

3. توصیف متغیرها براساس مقیاس فاصله ای یا نسبی انجام می گیرد.

4. توزیع نمره ها در جامعه نرمال (بهنجار) یا نزدیک به توزیع بهنجار است(پاشا شریفی و نجفی زند، 1380).

 

شرایط استفاده از آزمون :

مفروضه های به کار گیری این آزمون عبارتند از:

سطح اندازه گیری.

یکی از مفروضه های این آزمون این است که متغیر وابسته در سطح نسبی یا فاصله ای اندازه گیری شده باشد؛ یعنی استفاده از مقیاس پیوسته به جای طبقه های مجزا.

نمونه گیری تصادفی.

باید نمره ها با استفاده از نمونه تصادفی از جامعه به دست آمده باشند.

استقلال مشاهدات.

مشاهداتی که داده ها را تشکیل می دهند باید مستقل از یکدیگر باشند؛ یعنی هر مشاهده با اندازه گیری نباید تحت تاثیر مشاهده یا اندازه گیری دیگر باشد.

توزیع بهنجار.

در روش های پارامتریک، فرض بر این است که جامعه ای که نمونه از آن گرفته می شود توزیع بهنجار داشته باشد.

همگنی واریانس.

یکی دیگر از مفروضه های تحلیل واریانس دو طرفه این می باشد که نمونه ها از جامعه هایی با واریانس برابر به دست آمده باشند.

این بدین معنی است که تغییر پذیری نمره های هر گروه مشابه است.

برای آزمون این مسئله، SPSS آزمون لوین را برای برابری واریانس ها به عنوان بخشی از تحلیل های تحلیل واریانس اجرا می کند(پلنت؛ ترجمه کاکاوند، 1389).

 

کاربرد آزمون :

از تحلیل واریانس دو طرفه زمانی استفاده می شود که می خواهیم وجود تفاوت معنادار آماری بین چند گروه را کشف کنیم.

در واقع این روش به ما این امکان را می دهد که تاثیر جداگانه و مشترک دو متغیر مستقل را بر یک متغیر وابسته بررسی کنیم.

 

فرمولهای محاسبه آزمون تحلیل واریانس دو طرفه:

مقاله آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در spss با مثال

مقاله آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در spss با مثال

مقاله آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در spss با مثال

مقاله آزمون تحلیل واریانس دو طرفه در spss با مثال

 

گام های محاسبه :

مجموع اعداد هر ستون و هر سطر را محاسبه کنید (X).

هر یک از اعداد را به توان دو برسانید، و سپس مجموع اعداد مجذور شده(2X) را برای هر گروه محاسبه کنید.

مجموع کل را بدست می آورید.

مجموع مجذورات کل را محاسبه کنید.

مجموع مجذورات بین گروهها را تعیین کنید.

مجموع مجذورات عامل A، یعنی SS_b= را محاسبه کنید.

مجموع مجذورات عامل B را محاسبه کنید.

مجموع مجذورات کنش متقابل عاملهای A و B را محاسبه کنید.

مجموع مجذورات درون گروهها (خانه ها) را به دست آورید.

درجه آزادی را برای هر یک از مجموع م....

ادامه دارد....


 

Go to top
زوم تک
دوشنبه 3 مهر 1396.
امروز