برای تحلیل داده های این پژوهش (مثالی که در ادامه می آید) و آزمودن فرضیه های آن، چندین روش به شرح زیر وجود دارد.

1- تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های اصلی

2- تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های تفاضل

3- تحلیل واریانس چند متغیری بر روی نمره های تفاضل

4- تحلیل واریانس چند متغیری بر روی نمره های اصلی

5- تحلیل کوواریانس و...

 مثال پژوهشی:

بررسی تاثیر رویکرد شناختی در کاهش تعلل تحصیلی دانش آموزان پیش دانشگاهی

فرضیه های پژوهشگر:

1- رویکرد شناختی باعث کاهش تعلل تحصیلی درگروه آزمایش می شود.

2- اثر رویکرد شناخت درمانی در کاهش تعلل تحصیلی در طی زمان پابرجا می ماند.

در مثال فوق، 70 نفر از دانش آموزان پیش دانشگاهی به طور تصادفی به دو گروه ازمایش و گواه گمارده شدند و از هر دو گروه ازمون تعلل ورزی تحصیلی به عمل آمد.

بعد از اعمال رویکرد شناختی بر روی گروه ازمایش، نمره ی تعلل تحصیلی هر دو گروه در پس ازمون سنجیده شد و سپس بعد از سه ماه از اجرای پس ازمون، برای بار سوم ازمون تعلل بر روی ازمودنی ها اجرا گردید.

برای تحلیل داده های این پژوهش و آزمودن فرضیه های آن، چندین روش به شرح زیر وجود دارد.

1- تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های اصلی

2- تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های تفاضل

3- تحلیل واریانس چند متغیری بر روی نمره های تفاضل

4- تحلیل واریانس چند متغیری بر روی نمره های اصلی

5- تحلیل کوواریانس و اینک به بررسی این 5 روش در تحلیل داده های این مثال پژوهشی پرداخته می شود.

تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های اصلی هر چند در پیشینه ی پژوهشی روان شناختی از روش تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی نمره های اصلی بسیار یاد شده است، اما برخی از آماردانان نمره های حاصل از پیش آزمون- پس ازمون و پیگیری را اندازه های تکراری واقعی نمی دانند.

از آن جا که در این طرح ها تنها یک گروه در معرض مداخله ی آزمایشی قرار می گیرد و نمره ی پیش ازمون گروه ها نیز متاثر از مداخله ای نیست، نمی توان از ازمودن های تحلیل واریانس با اندازه های تکراری که به مقایسه های درون ازمودنی می پردازد، استفاده کرد.

در این نوع تحلیل، آزمون F درون آزمودنی غیرقابل کاربرد است.

به عبارت دیگر، انجام تحلیل واریانس با اندازه های تکراری بر روی این گونه طرح ها، هیچ کدام از فرضیه های پژوهش را به طور مستقیم ازمون نمی کند.

با این حال، در ادامه روند اجرایی تحلیل واریانس با اندازه های تکراری برای این مثال تشریح می شود.

- از سربرگ Analyze گزینه ی General linear model و از انشعاب آن گزینه ی repeated measures را انتخاب کنید.

- در جعبه ی Number of levels تعداد سطوح متغیر وابسته را وارد کنید. (در مثال حاضر، سه سطح شامل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری وجود دارد) بنابراین، عدد 3 وارد می شود.

- در جعبه ی within-subject factor name به جای واژه ی factor 1 نام متغیر وابسته را جایگزین کنید (در این مثال procrastination وارد می شود) و سپس بر روی گزینه ی add کلیک کنید.

- با کلیک بر روی دکمه ی Define دومین کادر ارتباطی اندازه های تکرار را باز کنید و متغیرهای پیش آزمون Pretest، پس آزمون Posttest و پیگیری Follow Up را از جعبه ی سمت چپ به جعبه ی Within- Subjects Variables منتقل کنید و متغیر مستقل Group را هم به جعبه ی Between Subjects Factors(s): انتقال دهید.

- اگر به شاخص های آمار توصیفی نیاز دارید، بر گزینه ی Options کلیک کنید و از کادر ارتباطی مربوطه، گزینه Descriptive Statistics را علامت دار نمایید.

از کادرهای ارتباطی خارجی شوید و بر گزینه ی okکلیک کنید تا فرمان اجرا شود.

در شکل 7 و 8 کادرهای ارتباطی تحلیل واریانس با اندازه های تکراری نمایش داده شده است.


مثال برای تحلیل واریانس و کوواریانس

 

نتایج حاصل از تحلیل واریانس با اندازه های تکراری در خروجی های 6 و 6 ارائه شده است.

داده های این پژوهش، بخشی از داده های یک پژوهش واقعی در سطح دکتری است که با اجازه ی پژوهشگر ارائه شده اند.


مثال برای تحلیل واریانس و کوواریانس

 

در نختسنی جدول ازخروجی 5 multivariate tests، گروه آزمایش و گواه از لحاظ ترکیب خطی نمره های حاصل از تفاضل پس آزمون از پیش آزمون (اثر مداخله آزمایشی) و تفاضل پیگیری ازپیش آزمون (اثر زمان) مورد بررسی قرار گرفته اند.

میزان F (241/33) که مربوط به تعامل میان Group x Procrastination است، نشان می دهد که میان گروه آزمایش و گواه، دست کم از لحاظ یکی ازمتغیرهای تفاضل، تفاوت معنی داری وجود دارد.

در خصوص این جدول، وقتی که سومین روش تحلیل اندازه های تکراری بیان می شود، توضیحات بیشتری ارائه می گردد.

در دومین جدول از همین خروجی، آزمون کرویت موخلی (Mauchly's test sphericity) ارائه شده است.

هنگامی که هدف پژوهش انجام مقایسه های درون آزمودنی و طرح پژوهش یک طرح واقعی اندازه های تکراری است، آزمون موخلی هم برای مقایسه های درون ازمودنی و هم برای اثرات تعاملی کاربرد پیدا می کند.

در واقع آزمون موخلی همسانی ماتریس کوواریانس خطا را آزمون می کند.

هر چند برابری واریانس ها در مقایسه های بین گروهی یکی از پیش فرض های انجام تحلیل واریانس است، اما در اندازه های تکراری علاوه بر همسانی ماتریس کوواریانس میان گروه ها، ماتریس مذکور باید در سطوح گوناگون متغیر وابسته در هر گروه نیز برابر باشد.

بنابراین، معنی داری آزمون موخلی نشانه ی ناهمگونی ماتریس کوواریانس داده ها است.

در اندازه های تکراری هنگامی که آزمون موخلی معنی دار می شود، باید از آزمون های محافظه کارانه تری برای فرضیه های درون آزمودنی استفاده کرد.

ادامه دارد ...

 

برای دریافت متن کامل این مقاله آموزشی بسته آموزش تحلیل آماری با spss را تهیه کنید:

شما با این بسته می توانید تحلیل آماری با spss و amos را کامل و آسان بیاموزید

و قطعا قادر می شوید کارهای آماری را حودتان انجام دهید

چگونه؟

بسته آموزشی تجزیه تحلیل آماری با SPSS و AMOS

از صفر تا صد آموزش  spss

آموزش مباحث اساسی AMOS

آموزش به زبان ساده ، موضوعی و گام به گام همراه با تصویر

33 پکیج (1378 صفحه تصویری)+ به همراه همه مقالات آموزشی این سایت درباره spss

لطفا و خواهشا برای سوال های آماری و رفع اشکال تماس نگیرید

هر آنچه لازم باشد در این بسته آموزشی آمده است.


هر سوالی دارید بپرسید:
انتخاب جدیدترین موضوعات روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی و انجام تخصصی پروپوزال:
شماره تماس: 09011853901